Dünyanın gözü Ertuğrul'da
İkinci Abdülhamit'in Japon İmparatoru'na iyi niyet göstergesi olarak gönderdiği ve dönüş yolunda Japonya'da batan Ertuğrul Firkateyni'nde inceleme ve kazı çalışmaları ilk sonuçlarını verdi
İkinci Abdülhamit tarafından Japon İmparatoru'na iyi niyet göstergesi olarak gönderilen ve dönüş yolunda Japonya'da batan Ertuğrul Firkateyni'nde inceleme ve kazı çalışmaları başladı.
Firkateynin su altındaki tespiti, kalıntıların çıkarılması ve şehit 550 denizcinin anısının canlandırılması amacıyla 'Ertuğrul Firkateyni'ni Gün Işığına Çıkarma Projesi İnceleme ve Kazı Çalışmaları' hazırlandı. Firkateynden çıkarılacak parçalar Japonya'daki Türk Müzesi'nde sergilenecek.
Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü (Instute Of Nautical Archaelogy-INA), Yapı Kredi Emeklilik ortaklığı ve Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı'nın (TINA) katkılarıyla Kuşhimoto kentinde başlatılan projeye dünyaca ünlü arkeologlar da destek verdi.
INA Başkanı Kaptan Tufan Turanlı başkanlığındaki 12 kişilik teknik heyetin yer aldığı kazı ekibinin çalışmaları, 20 bin nüfuslu balıkçı kasabası Kuşimoto'ya büyük hareketlilik getirdi. Kente iki haftada pek çok ülkeden 12 bin yerli ve yabancı turist gitti. 28 gazete, Japonların ulusal televizyon kanalı NHK ile sekiz televizyon kanalı, kazı çalışmalarına geniş yer ayırdı.
Cephaneliğin yeri tespit edildi
8 Ocak'ta başlayan araştırmalarda Ertuğrul Firkateyni'nin battığı yer, yapılan elektromanyetik dalgalar, manyometre ve sonar çalışmaları sonucunda kıyıdan 100 metre açıkta, 25-60 metre derinlikte tespit edildi. Yaklaşık 3 bin metrekare alanın taraması yapıldı, haritası çıkarıldı. İki haftada 40 saate yakın yapılan dalışlarda firkateynin yelken makaraları, subayların kılıç kabzaları, dev bakır yemek kazanı ve 200'e yakın Wincehster marka tüfeğin bulunduğu cephaneliğin yeri tespit edildi.
Türk ve Japon arkeologlar dün önemli parçalara ulaştı. Cephanelikte üstünde ay-yıldız ve Arapça yazı olan 40 mm. çapında ağır makineli mermisi, bir musluk başlığı, gemiye ait bir fener parçası ve firkateyne ait filikanın demir aksamları çıkarıldı.
Tarihi batığın 116 yıl sonra ilk kez rölevesi ve dip envanteri çıkarıldı. Kuşimoto Belediyesi kullanılmayan bir ilköğretim okulu binasını da Ertuğrul Firkateyni Sualtı Araştırmaları Merkezi yapılmak üzere Tufan Turanlı'ya teslim etti. Türkiye'nin Tokyo Büyükelçiliği'nde görevli askeri ataşe Deniz Kurmay Albay Murat Saka da çalışmaları izlemek üzere Kuşimoto'ya gitti.
Saka, "2010, Türkiye'de Japonya yılı. Kazı çalışmalarının aynı yıl bitirilmesi ve Ertuğrul'un eserlerinin tüm dünyaya sergileyerek tanıtılması hem bizler hem de Japonlar için büyük önem taşıyor. Dışişleri ve Milli Eğitim Bakanlığı'na öneride bulunarak 550 denizcimizin şehit olduğu bu olayın okul kitaplarında yer almasını sağlamaya çalışacağız. 2010'da Japonya'yı ziyaret edecek donanma gemisinde şehit denizcilerimizin torun veya çocuklarının da olması için çaba harcayacağız" dedi.
Tufan Turanlı da üç yıl sürecek ve 3 milyon dolara mal olacak projenin dünyada bilinip desteklenmesine rağmen Türkiye'de yeterince tanınmadığını söyledi ve şöyle devam etti: "Türk denizcilik tarihinde ilk kez bir donanma gemisi Türkiye'den binlerce mil uzakta gün ışığına çıkarılacak. Amacımız öncelikle firkateynin batığının tespiti ve kalıntıların çıkarılması. 550 denizcinin hatıraları canlandırılacak, bir belgesel film ve kitapla yeni kuşaklara aktarılacak. Projeyi Türk halkının tarihle buluşması olarak da adlandırabiliriz."
Ertuğrul'la canlanan anılar
FOTOĞRAF: YAŞAR ANTER / DHA Ertuğrul Firkateyni'nden sağ çıkan Ali Bey, kazadan sonra Japon giysileriyle fotoğraf çektirmiş.
Ertuğrul Firkateyni projesiyle 117 yıllık fotoğraf ve anılar da gün ışığına çıkıyor. Türk askerlerini kurtaran Japon balıkçıların kızları ilk kez konuştu
Biri 97, diğeri 98 yaşında. Söze dökülürken canlanan anıları da babalarının, dedelerinin anlattıklarından miras... Onlar, 117 yıl önce, II. Abdülhamit tarafından Japon İmparatoru Meiji'ye iyi niyet elçisi olarak gönderilen ve orada batan Ertuğrul Firkateyni'ndeki 69 Türk askerini kurtaran Japon balıkçıların kızları.
'Facia kaderimizi değiştirdi'
Yıllarca, Japon gazetecilerin röportaj taleplerini Türk askerlere saygısızlık yapmamak için reddeden kadınlar, olanlarla ilgili ilk kez konuştu. Ertuğrul Firkateyni, 15 Eylül 1890'da ziyaret dönüşünde kayalıklara çarparak batmıştı. Belgesel çalışması için bölgede bulunan 'Ertuğrul Firkateyni'ni Gün Işığına Çıkarma Projesi başkanı Kaptan Tufan Turanlı, Askeri Ateşe Deniz Kurmay Albayı Murat Saka ve Türk heyeti balıkçı Rinmatsu Hamaoka'nın kızı Tokue Tanioka'yla Seijiro Fukushima'nın kızı Takiyo Tanioka'ya teşekkür plaketi ve nazarlık hediye etti.
Plaketi alırken duygulanan Tokue Tanioka "Facia Kuşimoto halkının kaderini değiştirdi. İyi kalpli Türkleri bize tanrının gönderdiğine inandık. Hiçbir ülkenin insanını bu kadar sevdiğimizi hatırlamıyorum" diye konuştu.
Tanioka, babası ve dedesinin anlattıklarını şu sözlerle aktardı: "Büyük bir patlama duyarak sahile koşan balıkçılar alevleri görmüş. Bazıları Türkleri kurtarmak isterken ölüm tehlikesi atlatmış. Cesetler çok iriymiş, kayıklarımıza güçlükle sığmış. Karaya çıkan, askerlerin ıslak elbiselerini değiştirmek istemişler, fakat kısa boylu babalarımızın elbiseleri uymamış. Battaniye ve çarşaflardan yenileri yapılmış. Denizciler kendilerine gelince, köy halkı uzun boylarından korkmuş, ama bir ay kalan askerler sonra çok sevilmiş.
Türk askerlerine karşı binlerce yıl geçse bitmeyecek kadar büyük sevgi ve saygı duyuyoruz. Türk Müzesi açıldıktan sonra 15 yıl müze yanında ziyarete gelenlere çiçek verdim, şimdi çocuklarım bu geleneği sürdürüyor. Sizler de bizim evlatlarımızsınız. Bu dostluğun gelişmesi için ne gerekiyorsa yapın."