Yargıtay, ekonomik dalgalanmaya biber ekti
16 Mart 2008 : 08:13
Dünya piyasalarında yaşanan olumsuz gelişmelerin etkisine Yargıtay Başsavcısı'nın AK Parti'yi kapatma davası açtığı haberi, ekonomide 1Nisan şakası etkisi yaptı.
Selim Işıklar'ın yazısı
Yargıtay, uluslararası dalgalanmaya tuz biber ekti
Dünya piyasalarında yaşanan olumsuz gelişmelerin etkisiyle 3-4 aydır sıkıntılı bir seyir izleyen piyasalar için bir düzelme sinyali beklendiği sırada, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın AK Parti'yi kapatma davası açtığı haberini duyunca, 'Her halde 1 Nisan şakası erkene alındı' hissine kapıldım.
Gerçekten 70 milyonluk koca bir ülkede, üstelik daha 8 ay önce yüzde 46,7 oranında oy almış bir partiyi kapatma girişimini açıkçası beklemiyordum. Gerçi 2008 yılı içinde böylesi bir girişim olabileceği yönünde spekülasyonlar arada uçuruluyordu; ama sadece küçük bir ihtimal olarak görüyordum. 27 Nisan'daki e-bildiride olduğu gibi yine bir cuma akşamı böylesi bir gelişmenin olabileceği tahmin edilmeli miydi acaba?
Türkiye'nin gerçek gündemi dünyada yaşanan finansal dalgalanmaların bizlere yansımalarının nasıl olacağı ve bunun üstesinden nasıl gelineceği iken, hiç hesapta olmayan bu gelişmenin, ekonomiye olumsuz etkileri olacağı görülüyor. Ayrıca risk primi açısından bu durum hiç de hoş olmadı. Bu durum, sürekli olarak gündemde tutularak daha yüksek faizlerle borçlanmaya yol açacak ve yeni yabancı yatırımcının gelmesini zorlaştıracaktır.

Bundan 9 yıl önce Refahyol iktidarı döneminde 21 Mayıs 1997'de açılan kapatma davası sonrasındaki günü incelediğimizde, İMKB endeksinin o gün içinde yüzde 3,2'lik bir değer kaybıyla başladığını, izleyen süreçte ise toparlanarak yükselişe geçtiğini görüyoruz. Buna benzer bir açılış, pazartesi günü için de geçerli olabilir. Cuma günü ABD borsaları açısından son derece dramatik bir seyir izlendi. Açıklanan şubat ayı TÜFE verilerinin olumlu etkisiyle yükselişe geçtiği sırada üst üste gelen açıklamalar, Amerikan borsalarının anormal biçimde hareket etmesine yol açtı.
ABD'nin önde gelen mortgage şirketi Bear Stearn'sın JP Morgan'dan fon bulduğu haberi sonrası, önce yükselişe geçen şirket hisselerinin ilerleyen dakikalardaki inanılmaz düşüşü, dengeleri alt üst etti. Yine bir süredir kredi notu tartışılan önde gelen finansal şirketlerinden AMBAC'ın Moody's ve Standart Poors'un (kredi derecelendirme kuruluşları) kriterlerini yerine getirecekleri kaynaklara sahip olduklarını açıklamaları ve iyi gelen şubat ayı TÜFE verileri, daha fazla bir düşüşü engelledi.
Gün sonunda piyasalardaki dalgalanmaya sebep olan Bear Stearns hisseleri yüzde 27 değer kaybetti. Önümüzdeki hafta salı günü ABD Para Politikası Kurulu, faiz kararını açıklayacak. Son açıklanan şubat ayı enflasyon verilerinin beklentilerin altında kalması, toplantıda yeni bir faiz indirimi beklentisini kuvvetlendirdi. Şu an yüzde 3 olan faiz oranlarının yarım puan indirilerek yüzde 2,5'e çekilmesi bekleniyordu. Son gelişmeler, FED'in faizi yüzde 1 oranında düşürme ihtimalini artırdı. ABD 5 yıllık tahvillerindeki oranların yüzde 2,40 olduğu düşünülürse, en az yarım puanlık bir indirimin geleceğini düşünüyorum.
Bu önemli kararın piyasalara yansımaları nasıl olabilir? Petrol, gıda ve değerli maden fiyatları, faiz indirimi sonrası yükselişe devam edebilir. Zira ABD Merkez Bankası'nın sürekli faiz indirmesine ve likidite sıkıntılarını gidermeye yönelik önlemler açıklanmasına rağmen, piyasalar tedirginliği atmakta zorluk çekiyor.
Yine içeriye dönecek olursak, ilk anda etkili olacağını düşündüğümüz kapatma davası nedeniyle gelebilecek satışlar sonrası endekste bir miktar geri çekilme yaşanabilir. Daha sonra hisse bazında gelecek alımlar ve dış borsalardaki gelişmeler denge sağlayabilir.
Kapatma davası haberinin geldiği sırada piyasaların kapalı olduğunu ve döviz fiyatlarının cumartesi günü yüzde 1,5-1,9 aralığında yükseldiğini hatırlatalım. Döviz fiyatlarındaki bu yükselişin pazartesi sabahı etkili olduktan sonra dengeye oturacağını düşünüyorum. Borsa'nın da muhtemelen 40 bin 900 puandaki destek noktasını test etse de bu noktayı yeni bir kötü haber veya veri gelmeden kırmayacağı düşüncesindeyim.


Altın, 1.000 doları geçti
Birçok analistin tahmin ettiği gibi altın fiyatları, sonunda bin doları aştı. ABD ekonomisinde yaşanan olumsuzluklar sonrası dolar, önemli para birimleri karşısında adeta çöküş yaşamaya başladı. Euro karşısında 1,57'ye kadar gerileyen dolar, yen karşısında da son 13 yılın en düşük seviyesi olan 99 yen düzeyine geriledi. Dünyanın bir numaralı ekonomisinin para birimi, değerli metaller karşısında da hemen her gün erimekte. Dolardaki bu zayıflama karşısında spekülatörler abartılı biçimde yine altına yönelerek bin dolar hedefinin aşılmasına yardımcı oldu. Böylelikle ons, yıl başından bu yana dolar karşısında yüzde 20 artmış oldu. İçeride ise siyasî gelişmeler ve YTL'nin dolar karşısında bile değer kaybı yaşaması ile altın fiyatları, önümüzdeki hafta da yükselişini sürdürebilir.

Petrol, durgunluk dinlemiyor
Geçen hafta petrol fiyatları yeni bir tarihi rekora imza attı. Hafta boyunca zayıflayan dolar karşısında yüzde 4,7 yükselen petrol, 110 doları aştı. 5 Mart'ta yapılan OPEC toplantısında günlük 32 milyon varillik üretimin aynen sürdürüleceği kararı çıkması ve yetkililerin yükselişin dolardaki gerilemelerden kaynaklandığı yönündeki açıklamaları, spekülatörlerin ekmeğine yağ sürdü. Dolardaki zayıflamanın aslında bir bahane olarak kullanıldığını düşünüyorum. Zira dolar, Euro karşısında son bir ayda yüzde 8 değer kaybetti. Petrol fiyatlarının ise dolar karşısında yüzde 25 değer kazanmasının izahı güç. ABD ekonomisinin sürüklediği durgunluğa üretimde veya tüketimde herhangi bir değişim olmadığı halde petrol fiyatlarının yükselişinin başka bir sebebi olsa gerek.

GEÇEN HAFTANIN [EN] LERİ
Değer kazananlar (%)
01 - Kütahya Por. 100,64
02 - Arsan Tekstil 37,50
03 - Tekstilbank 32,26
04 - Beşiktaş F. Y. 27,43
05 - Kerevitaş 25,77
06 - Y ve Y GMYO 22,39
07 - Goldaş Kuyum. 19,73
08 - İş Yatırım 19,18
09 - Y. Kredi F. Kir. 18,80
10 - Esem Spor G. 16,99
Değer kaybedenler (%)
01 - Aksu İplik -20,54
02 - Şekerbank -11,11
03 - Sinpaş GMYO -10,71
04 - T. Prysmian K. -8,67
05 - Altınyıldız -7,86
06 - Arçelik -6,62
07 - İş Yat. M. Değ. -6,57
08 - Sabancı Hold. -6,15
09 - Y. Kredi Sigorta -5,67
10 - Makina Takım -5,41
Uyarı notu
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri, yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

ZAMAN