Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliği'nin bazı maddelerinin yürütmesini durdurdu.


Kurul, yönetmelikte, özellikle kız öğrenciler için, okul kılık kıyafetlerine ilişkin ilgili yönetmelikte öngörülen şekliyle “başı açık” ibaresinin yer alması gerektiğini vurgulayarak, “Yönetmelikte yer alan, 'rahatlıkla, tanınmasını sağlayacak şekilde' ibaresinin bu anlamı içermediği dikkate alındığında, dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamaktadır” denildi.
Eğitim Sen, Milli Eğitim Bakanlığı Açık öğretim Lisesi Yönetmeliği'nin bazı maddelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Danıştay'da dava açmıştı.
Danıştay 8. Dairesi, söz konusu yönetmeliğin bazı maddelerinin yürütmesini durdurmuş, bazı maddeler için karar verilmesine yer olmadığını belirtmiş, bazı maddeler hakkında yürütmenin durdurulması istemini ise reddetmişti.
Daire'nin kararına, Milli Eğitim Bakanlığı ve Eğitim Sen karşılıklı olarak itiraz etmişti.
İtirazı görüşen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 6 Temmuz 2006'da verdiği kararda, Milli Eğitim Bakanlığı'nın itirazını oybirliğiyle reddetti. Kurul, Eğitim Sen'in itirazını ise kısmen kabul ederek, yönetmeliğin 45. maddesi ve 46. maddesinin birinci cümlesinin yürütmesinin durdurulmasına oyçokluğuyla karar verdi.

GEREKÇE

Kararın gerekçesinde, yönetmeliğin “kılık-kıyafet” başlıklı 45. maddesinde “Sınavlarda, kılık-kıyafetin öğrencinin rahatlıkla tanınmasını sağlayacak şekilde, sade ve temiz olması esastır” hükmünün yer aldığı hatırlatıldı.
Açık Öğretim Lisesi programlarının uygulanmasında, özellikle gelişmiş kitle iletişim araçlarından etkin biçimde yararlanıldığı belirtilen gerekçede, yönetmeliğe göre öğrencilerin istemesi ve fiziki mekanın sağlanması durumunda bazı derslerin kurs niteliğinde “yüz yüze” yapılabildiği ifade edildi.

“YÜZ YÜZE ÖĞRENİM OLDUĞUNA GÖRE”

Gerekçede, Açık Öğretim Lisesinde gerektiğinde “yüz yüze” öğrenim uygulandığına göre, kılık-kıyafet yönünden her derece ve türdeki resmi ve özel okulların öğrencileriyle bu kurumlarda görevli yönetici, öğretmen ve diğer personelin kılık-kıyafetlerini düzenleyen ”Milli Eğitim Bakanlığı ve Diğer Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmeliği”nin uygulanmasına imkan tanıyacak şekilde bu yönetmeliğe atıf yapılması gerektiğine işaret edildi.
Daire'nin gerekçesinde, “Bu liselerde uygulanan öğretim programlarının bu şekilde uygulanışı dikkate alınmayıp belirtilen yönetmeliğe atıf yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır” denildi.
Gerekçede, Milli Eğitim Bakanlığı ve Diğer Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmeliğin, lise ve dengi okullardaki kız ve erkek öğrencilerin kılık-kıyafetini düzenleyen 12. maddesinde kız öğrenciler için “başı açık” olma koşulunun yer aldığı da vurgulandı.

“SINAVA GİRERKEN DE BAŞI AÇIK KURALI ZORUNLU”

Milli Eğitim Bakanlığınca merkezi sistemle yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi”nde sınava katılacakların kılık kıyafetleri konusunda açık bir düzenlemenin yer almadığı belirtilen gerekçede, ancak yönergede, hüküm bulunmayan konularda ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağının öngörüldüğü hatırlatıldı.
Bu nedenle, merkezi sistemle yapılan sınavlarda da Milli Eğitim Bakanlığı ile Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasının zorunlu olduğuna dikkat çekilen gerekçede, “Böylece sınava katılacak kız öğrenciler için 'başı açık' olma kuralı zorunlu bir kural niteliği taşımaktadır” denildi. Gerekçede, şu tespitler yapıldı:
“Dava konusu yönetmeliğin 45. maddesindeki düzenlemede, özellikle kız öğrenciler için, Milli Eğitim Bakanlığı ve Diğer Bakanlıklara Bağlı Okullardaki Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesinde öngörülen şekliyle 'başı açık' ibaresinin yer alması gerektiği, 'rahatlıkla, tanınmasını sağlayacak şekilde' ibaresinin bu anlamı içermediği dikkate alındığında, dava konusu düzenlemede bu yönüyle de hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.”

DİSİPLİN KURALLARI

Gerekçede, yönetmeliğin “disiplin” başlıklı 46. maddesinde ise ”Lisede örgün öğretim kurumlarında uygulanan disiplin hükümleri uygulanmaz. Ancak Sınavlarda Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi hükümleri uygulanır” hükmünün yer aldığı hatırlatıldı.
Bu maddede, sınavlarda Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi hükümlerinin uygulanacağının öngörüldüğü belirtilen gerekçede, ancak, sınavlarda uyulması zorunlu kurallara uyulmaması halinde hangi yaptırımların uygulanacağının bir başlık altında ayrıca düzenlenmediği kaydedildi.

“BAŞKA YAPTIRIM YOK”

Gerekçede, yönetmelikte sadece, “kopya alma veya verme girişiminde bulunan, kendisine ait olmayan cevap kağıdını kullanan, cevaplarını soru kitapçığına işaretleyip kağıdı boş bırakan, sınav kurallarına uymadığı tespit edilen, soru kitapçığını veya cevap kağıdını teslim etmeyen” adayların sınavlarının iptal edileceğinin öngörüldüğü, bunun dışında bir yaptırım belirtilmediği bildirildi.
Daire'nin gerekçesinde, Orta Öğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nde, “zor kullanarak veya tehditle kopya çekmek veya yapılmasını sağlamak, kendi yerine başkasını sınava sokmak, başkasının yerine sınava girmek, sınavlara girilmesine, ders veya sınavların yapılmasına engel olmak, sınavlarda kılık kıyafet kurallarına uymamak” gibi eylemlerin, disiplin suçu sayıldığı ve bu eylemlere uygulanacak disiplin cezalarının düzenlendiği belirtildi.
Yönetmelikte düzenlenen disiplin cezalarının, örgün orta öğretim kurumlarında uygulandığı, nitelik olarak bazı disiplin cezalarının bir yaygın eğitim kurumu olan Açık Öğretim Lisesine uygun düşmediği vurgulanan gerekçede, yine de Açık Öğretim Lisesinin bir yaygın eğitim kurumu olduğunun göz ardı edilmemesi istendi. Gerekçede, şöyle denildi:
“En azından sınavlarda ve yüz yüze eğitim verilmesi sırasında, uyulması zorunlu disiplin kurallarının ve bu kuralların ihlali halinde uygulanabilecek disiplin yaptırımlarının ayrıca düzenlenmesi gerekirken, salt Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesiyle yetinildiği anlaşıldığından, yönetmeliğin dava konusu 46. maddesinin birinci cümlesi de hukuka uygun bulunmamaktadır.”

__________________