| ||||
| Ce: matematik yardım Çarpanlara Ayırma Bir harfli ifadeyi, iki veya daha fazla ifadenin çarpımı biçiminde yazmaya çarpanlara ayırma denir. Çarpanlara Ayırma Yöntemler: 1) Ortak Çarpan Parantezine Alarak Çarpanlara Ayırma : Her terimde ortak olarak bulunan çarpan, parantez dışına alınır.Her terimin ortak çarpana bölümü parantez içine yazılır. 1) Aşagidaki ifadeleri Çarpanlarina ayiriniz. a) 3a + 3b = 3(a + b) b) 5m - 10mn = 5m (1 - 2) c) 12x + 9y =3(4x + 3y) d) 3a2b - 2ab2 = ab (3a - 2b) e) 3ax + 3ay - 3az f) (a - b) x + 3 (a - b) g) (m - n) - (a + b)(m - n) h) - a - b - x2 (a + b) ı) x2(p - 3) + ma2 (3 - p) i) 1 - 2x + m (2x - 1) 2) Gruplandırma Yaparak Çarpanlara Ayırma : Bütün terimlerde ortak çarpan yoksa, terimler ikişer, ikişer, üçer, üçer guruplandırılır. Gruplar ayrı, ayrı ortak çarpanlarına ayrılır. 2) a) mx + ny + my + nx b) xy - xb - yb + b2 c) x4 - 4 + 2x3 - 2x d) 2x2 -3x - 6xy + 9y e) x3 - x + 1 - x2 f) x4 - x + x3 - 1 g) ab(c2 - d2) - cd (a2 - b2) h) ac2 + 3c - bc - 2ac - 6 + 2b ı) mn(zi + y2) + zy (m2 + n2) i) a2b2 + 1 - (a2 + b2) 3) Tam Kare şeklindeki Ifadeleri Çarpanlara Ayirma : Polinom üç terimli ise, ilk ve son terimin kare köklerinin çarpimi nin iki kati ortadaki terimi veriyorsa, bu tam kare şeklinde ifadedir a2 + 2ab + b2 = (a + b)2, a2 - 2ab + b2 = (a - b)2 3) a) x2 + 4xb + 4b2 b) 4a2 + 12ab + 9b2 c) 4a2b2 - 4abc + c2 4) a) a2b + 8ab +16b3 b) 2m3 - 28m2 +98m c) 4x3y - 12x2y2 + 9xy3 4) İki Kare Farkı Şeklindeki İfadeleri Çarpanlara Ayırma : Polinom iki terimli , işaretleri farkli, kare kökleri aliniyorsa; Bu Polinom iki kare farkı biçiminde çarpanlarına ayrılır. a2 - b2 = (a + b) (a - b) 5) a) 25 - 9a2b2 b) x4 - 1 c) (m - n)2 - (m + n)2 6) a) 18x2 - 2y2 b) 2a2b3 - 32b c) 12x3y - 75xy5 7) a) 9a2 - 6a +1 - b2 b) x2 - 12x + 36 - 4y2 c)16m2 - n2 - 6n - 9 d)1 - x2 - 2xy - y2 e) m2 - n2 - 3m + 3n f) a2 - 25b2 - a + 5b g) a2 - 4m2 - 12mn - 9n2 h) 9a2 -16m4 - 12axy + 4x2y2 5) İki Küp Toplamı - Farkı İfadeleri Çarpanlara Ayırma: a3 + b3 = (a + b) (a2 - ab + b2) , a3 - b3 = (a - b) (a2 + ab + b2) 8) a) a3 + 8 b) 8 - m3 c) x3 + 1 d) 27a3 - 64 e) x3a3 + b3 9) a) 81m3 - 3n3 b) 24x3y - 3y c) 2x + 54x4 10) a) (x +y)3 - 8 b) a3 + 8(a - b)3 c) (m - n)3 + 1 6) xn yn biçimindeki polinomları Çarpanlara Ayırma: 11) a) x4 + 1 = (x + 1) (x3 - x2 + x - 1) b) x4 - 1 = (x2 + 1) (x + 1) (x - 1) c) x5 + 25 = (x + 2) (x4 - 2x3 + 4x2 - 8x + 16) d) x5 - 1 = (x - 1) (x4 + x3 + x2 + x + 1) 7) Bir Terim Ekleyip Çıkararak Çarpanlara Ayırma: Verilen İfade uygun bir terim ekleme ve çıkarma yolu ile tam kare ve iki kare farkı şeklinde çarpanlara ayırma işlemine benzetilir 12) 4x4 + 7x2 + 4 ifadesini Çarpanlarına ayırınız. 4x4 + 7x2 + 4 = 4x4 + 7x2 + 4 + x2 - x2 = 4x4 + 8x2 + 4- x2 = (2x2 + 2)2 - x2 2x2 2 = (2x2 + 2 - x) (2x2 + 2 + x) 2.2x2.2 = 8x2 = (2x2 - x + 2) (2x2 + x + 2) 13) x2 - 6x + 5 ifadesini x’li terimin kat sayısının yarısının karesini ekleyip-çıkararak çarpanlarına ayırınız. x2 - 6x + 5 + 32 - 32 = (x2 - 6x + 32) - 32 + 5 = (x - 3)2 - 4 = (x - 3 - 2) (x - 3 + 2) = (x - 5) (x - 1) 14) a) m2 + 2m - 24 b) a4 + a2 [Çarpanlara Ayırma Bir harfli ifadeyi, iki veya daha fazla ifadenin çarpımı biçiminde yazmaya çarpanlara ayırma denir. Çarpanlara Ayırma Yöntemler: 1) Ortak Çarpan Parantezine Alarak Çarpanlara Ayırma : Her terimde ortak olarak bulunan çarpan, parantez dışına alınır.Her terimin ortak çarpana bölümü parantez içine yazılır. 1) Aşagidaki ifadeleri Çarpanlarina ayiriniz. a) 3a + 3b = 3(a + b) b) 5m - 10mn = 5m (1 - 2) c) 12x + 9y =3(4x + 3y) d) 3a2b - 2ab2 = ab (3a - 2b) e) 3ax + 3ay - 3az f) (a - b) x + 3 (a - b) g) (m - n) - (a + b)(m - n) h) - a - b - x2 (a + b) ı) x2(p - 3) + ma2 (3 - p) i) 1 - 2x + m (2x - 1) 2) Gruplandırma Yaparak Çarpanlara Ayırma : Bütün terimlerde ortak çarpan yoksa, terimler ikişer, ikişer, üçer, üçer guruplandırılır. Gruplar ayrı, ayrı ortak çarpanlarına ayrılır. 2) a) mx + ny + my + nx b) xy - xb - yb + b2 c) x4 - 4 + 2x3 - 2x d) 2x2 -3x - 6xy + 9y e) x3 - x + 1 - x2 f) x4 - x + x3 - 1 g) ab(c2 - d2) - cd (a2 - b2) h) ac2 + 3c - bc - 2ac - 6 + 2b ı) mn(zi + y2) + zy (m2 + n2) i) a2b2 + 1 - (a2 + b2) 3) Tam Kare şeklindeki Ifadeleri Çarpanlara Ayirma : Polinom üç terimli ise, ilk ve son terimin kare köklerinin çarpimi nin iki kati ortadaki terimi veriyorsa, bu tam kare şeklinde ifadedir a2 + 2ab + b2 = (a + b)2, a2 - 2ab + b2 = (a - b)2 3) a) x2 + 4xb + 4b2 b) 4a2 + 12ab + 9b2 c) 4a2b2 - 4abc + c2 4) a) a2b + 8ab +16b3 b) 2m3 - 28m2 +98m c) 4x3y - 12x2y2 + 9xy3 4) İki Kare Farkı Şeklindeki İfadeleri Çarpanlara Ayırma : Polinom iki terimli , işaretleri farkli, kare kökleri aliniyorsa; Bu Polinom iki kare farkı biçiminde çarpanlarına ayrılır. a2 - b2 = (a + b) (a - b) 5) a) 25 - 9a2b2 b) x4 - 1 c) (m - n)2 - (m + n)2 6) a) 18x2 - 2y2 b) 2a2b3 - 32b c) 12x3y - 75xy5 7) a) 9a2 - 6a +1 - b2 b) x2 - 12x + 36 - 4y2 c)16m2 - n2 - 6n - 9 d)1 - x2 - 2xy - y2 e) m2 - n2 - 3m + 3n f) a2 - 25b2 - a + 5b g) a2 - 4m2 - 12mn - 9n2 h) 9a2 -16m4 - 12axy + 4x2y2 5) İki Küp Toplamı - Farkı İfadeleri Çarpanlara Ayırma: a3 + b3 = (a + b) (a2 - ab + b2) , a3 - b3 = (a - b) (a2 + ab + b2) 8) a) a3 + 8 b) 8 - m3 c) x3 + 1 d) 27a3 - 64 e) x3a3 + b3 9) a) 81m3 - 3n3 b) 24x3y - 3y c) 2x + 54x4 10) a) (x +y)3 - 8 b) a3 + 8(a - b)3 c) (m - n)3 + 1 6) xn yn biçimindeki polinomları Çarpanlara Ayırma: 11) a) x4 + 1 = (x + 1) (x3 - x2 + x - 1) b) x4 - 1 = (x2 + 1) (x + 1) (x - 1) c) x5 + 25 = (x + 2) (x4 - 2x3 + 4x2 - 8x + 16) d) x5 - 1 = (x - 1) (x4 + x3 + x2 + x + 1) 7) Bir Terim Ekleyip Çıkararak Çarpanlara Ayırma: Verilen İfade uygun bir terim ekleme ve çıkarma yolu ile tam kare ve iki kare farkı şeklinde çarpanlara ayırma işlemine benzetilir 12) 4x4 + 7x2 + 4 ifadesini Çarpanlarına ayırınız. 4x4 + 7x2 + 4 = 4x4 + 7x2 + 4 + x2 - x2 = 4x4 + 8x2 + 4- x2 = (2x2 + 2)2 - x2 2x2 2 = (2x2 + 2 - x) (2x2 + 2 + x) 2.2x2.2 = 8x2 = (2x2 - x + 2) (2x2 + x + 2) 13) x2 - 6x + 5 ifadesini x’li terimin kat sayısının yarısının karesini ekleyip-çıkararak çarpanlarına ayırınız. x2 - 6x + 5 + 32 - 32 = (x2 - 6x + 32) - 32 + 5 = (x - 3)2 - 4 = (x - 3 - 2) (x - 3 + 2) = (x - 5) (x - 1) 14) a) m2 + 2m - 24 b) a4 + a2 |
| ||||
| Ce: matematik yardım Çarpanlara Ayırma Bir harfli ifadeyi, iki veya daha fazla ifadenin çarpımı biçiminde yazmaya çarpanlara ayırma denir. Çarpanlara Ayırma Yöntemler: 1) Ortak Çarpan Parantezine Alarak Çarpanlara Ayırma : Her terimde ortak olarak bulunan çarpan, parantez dışına alınır.Her terimin ortak çarpana bölümü parantez içine yazılır. 1) Aşagidaki ifadeleri Çarpanlarina ayiriniz. a) 3a + 3b = 3(a + b) b) 5m - 10mn = 5m (1 - 2) c) 12x + 9y =3(4x + 3y) d) 3a2b - 2ab2 = ab (3a - 2b) e) 3ax + 3ay - 3az f) (a - b) x + 3 (a - b) g) (m - n) - (a + b)(m - n) h) - a - b - x2 (a + b) ı) x2(p - 3) + ma2 (3 - p) i) 1 - 2x + m (2x - 1) 2) Gruplandırma Yaparak Çarpanlara Ayırma : Bütün terimlerde ortak çarpan yoksa, terimler ikişer, ikişer, üçer, üçer guruplandırılır. Gruplar ayrı, ayrı ortak çarpanlarına ayrılır. 2) a) mx + ny + my + nx b) xy - xb - yb + b2 c) x4 - 4 + 2x3 - 2x d) 2x2 -3x - 6xy + 9y e) x3 - x + 1 - x2 f) x4 - x + x3 - 1 g) ab(c2 - d2) - cd (a2 - b2) h) ac2 + 3c - bc - 2ac - 6 + 2b ı) mn(zi + y2) + zy (m2 + n2) i) a2b2 + 1 - (a2 + b2) 3) Tam Kare şeklindeki Ifadeleri Çarpanlara Ayirma : Polinom üç terimli ise, ilk ve son terimin kare köklerinin çarpimi nin iki kati ortadaki terimi veriyorsa, bu tam kare şeklinde ifadedir a2 + 2ab + b2 = (a + b)2, a2 - 2ab + b2 = (a - b)2 3) a) x2 + 4xb + 4b2 b) 4a2 + 12ab + 9b2 c) 4a2b2 - 4abc + c2 4) a) a2b + 8ab +16b3 b) 2m3 - 28m2 +98m c) 4x3y - 12x2y2 + 9xy3 4) İki Kare Farkı Şeklindeki İfadeleri Çarpanlara Ayırma : Polinom iki terimli , işaretleri farkli, kare kökleri aliniyorsa; Bu Polinom iki kare farkı biçiminde çarpanlarına ayrılır. a2 - b2 = (a + b) (a - b) 5) a) 25 - 9a2b2 b) x4 - 1 c) (m - n)2 - (m + n)2 6) a) 18x2 - 2y2 b) 2a2b3 - 32b c) 12x3y - 75xy5 7) a) 9a2 - 6a +1 - b2 b) x2 - 12x + 36 - 4y2 c)16m2 - n2 - 6n - 9 d)1 - x2 - 2xy - y2 e) m2 - n2 - 3m + 3n f) a2 - 25b2 - a + 5b g) a2 - 4m2 - 12mn - 9n2 h) 9a2 -16m4 - 12axy + 4x2y2 5) İki Küp Toplamı - Farkı İfadeleri Çarpanlara Ayırma: a3 + b3 = (a + b) (a2 - ab + b2) , a3 - b3 = (a - b) (a2 + ab + b2) 8) a) a3 + 8 b) 8 - m3 c) x3 + 1 d) 27a3 - 64 e) x3a3 + b3 9) a) 81m3 - 3n3 b) 24x3y - 3y c) 2x + 54x4 10) a) (x +y)3 - 8 b) a3 + 8(a - b)3 c) (m - n)3 + 1 6) xn yn biçimindeki polinomları Çarpanlara Ayırma: 11) a) x4 + 1 = (x + 1) (x3 - x2 + x - 1) b) x4 - 1 = (x2 + 1) (x + 1) (x - 1) c) x5 + 25 = (x + 2) (x4 - 2x3 + 4x2 - 8x + 16) d) x5 - 1 = (x - 1) (x4 + x3 + x2 + x + 1) 7) Bir Terim Ekleyip Çıkararak Çarpanlara Ayırma: Verilen İfade uygun bir terim ekleme ve çıkarma yolu ile tam kare ve iki kare farkı şeklinde çarpanlara ayırma işlemine benzetilir 12) 4x4 + 7x2 + 4 ifadesini Çarpanlarına ayırınız. 4x4 + 7x2 + 4 = 4x4 + 7x2 + 4 + x2 - x2 = 4x4 + 8x2 + 4- x2 = (2x2 + 2)2 - x2 2x2 2 = (2x2 + 2 - x) (2x2 + 2 + x) 2.2x2.2 = 8x2 = (2x2 - x + 2) (2x2 + x + 2) 13) x2 - 6x + 5 ifadesini x’li terimin kat sayısının yarısının karesini ekleyip-çıkararak çarpanlarına ayırınız. x2 - 6x + 5 + 32 - 32 = (x2 - 6x + 32) - 32 + 5 = (x - 3)2 - 4 = (x - 3 - 2) (x - 3 + 2) = (x - 5) (x - 1) 14) a) m2 + 2m - 24 b) a4 + a2 [Çarpanlara Ayırma Bir harfli ifadeyi, iki veya daha fazla ifadenin çarpımı biçiminde yazmaya çarpanlara ayırma denir. Çarpanlara Ayırma Yöntemler: 1) Ortak Çarpan Parantezine Alarak Çarpanlara Ayırma : Her terimde ortak olarak bulunan çarpan, parantez dışına alınır.Her terimin ortak çarpana bölümü parantez içine yazılır. 1) Aşagidaki ifadeleri Çarpanlarina ayiriniz. a) 3a + 3b = 3(a + b) b) 5m - 10mn = 5m (1 - 2) c) 12x + 9y =3(4x + 3y) d) 3a2b - 2ab2 = ab (3a - 2b) e) 3ax + 3ay - 3az f) (a - b) x + 3 (a - b) g) (m - n) - (a + b)(m - n) h) - a - b - x2 (a + b) ı) x2(p - 3) + ma2 (3 - p) i) 1 - 2x + m (2x - 1) 2) Gruplandırma Yaparak Çarpanlara Ayırma : Bütün terimlerde ortak çarpan yoksa, terimler ikişer, ikişer, üçer, üçer guruplandırılır. Gruplar ayrı, ayrı ortak çarpanlarına ayrılır. 2) a) mx + ny + my + nx b) xy - xb - yb + b2 c) x4 - 4 + 2x3 - 2x d) 2x2 -3x - 6xy + 9y e) x3 - x + 1 - x2 f) x4 - x + x3 - 1 g) ab(c2 - d2) - cd (a2 - b2) h) ac2 + 3c - bc - 2ac - 6 + 2b ı) mn(zi + y2) + zy (m2 + n2) i) a2b2 + 1 - (a2 + b2) 3) Tam Kare şeklindeki Ifadeleri Çarpanlara Ayirma : Polinom üç terimli ise, ilk ve son terimin kare köklerinin çarpimi nin iki kati ortadaki terimi veriyorsa, bu tam kare şeklinde ifadedir a2 + 2ab + b2 = (a + b)2, a2 - 2ab + b2 = (a - b)2 3) a) x2 + 4xb + 4b2 b) 4a2 + 12ab + 9b2 c) 4a2b2 - 4abc + c2 4) a) a2b + 8ab +16b3 b) 2m3 - 28m2 +98m c) 4x3y - 12x2y2 + 9xy3 4) İki Kare Farkı Şeklindeki İfadeleri Çarpanlara Ayırma : Polinom iki terimli , işaretleri farkli, kare kökleri aliniyorsa; Bu Polinom iki kare farkı biçiminde çarpanlarına ayrılır. a2 - b2 = (a + b) (a - b) 5) a) 25 - 9a2b2 b) x4 - 1 c) (m - n)2 - (m + n)2 6) a) 18x2 - 2y2 b) 2a2b3 - 32b c) 12x3y - 75xy5 7) a) 9a2 - 6a +1 - b2 b) x2 - 12x + 36 - 4y2 c)16m2 - n2 - 6n - 9 d)1 - x2 - 2xy - y2 e) m2 - n2 - 3m + 3n f) a2 - 25b2 - a + 5b g) a2 - 4m2 - 12mn - 9n2 h) 9a2 -16m4 - 12axy + 4x2y2 5) İki Küp Toplamı - Farkı İfadeleri Çarpanlara Ayırma: a3 + b3 = (a + b) (a2 - ab + b2) , a3 - b3 = (a - b) (a2 + ab + b2) 8) a) a3 + 8 b) 8 - m3 c) x3 + 1 d) 27a3 - 64 e) x3a3 + b3 9) a) 81m3 - 3n3 b) 24x3y - 3y c) 2x + 54x4 10) a) (x +y)3 - 8 b) a3 + 8(a - b)3 c) (m - n)3 + 1 6) xn yn biçimindeki polinomları Çarpanlara Ayırma: 11) a) x4 + 1 = (x + 1) (x3 - x2 + x - 1) b) x4 - 1 = (x2 + 1) (x + 1) (x - 1) c) x5 + 25 = (x + 2) (x4 - 2x3 + 4x2 - 8x + 16) d) x5 - 1 = (x - 1) (x4 + x3 + x2 + x + 1) 7) Bir Terim Ekleyip Çıkararak Çarpanlara Ayırma: Verilen İfade uygun bir terim ekleme ve çıkarma yolu ile tam kare ve iki kare farkı şeklinde çarpanlara ayırma işlemine benzetilir 12) 4x4 + 7x2 + 4 ifadesini Çarpanlarına ayırınız. 4x4 + 7x2 + 4 = 4x4 + 7x2 + 4 + x2 - x2 = 4x4 + 8x2 + 4- x2 = (2x2 + 2)2 - x2 2x2 2 = (2x2 + 2 - x) (2x2 + 2 + x) 2.2x2.2 = 8x2 = (2x2 - x + 2) (2x2 + x + 2) 13) x2 - 6x + 5 ifadesini x’li terimin kat sayısının yarısının karesini ekleyip-çıkararak çarpanlarına ayırınız. x2 - 6x + 5 + 32 - 32 = (x2 - 6x + 32) - 32 + 5 = (x - 3)2 - 4 = (x - 3 - 2) (x - 3 + 2) = (x - 5) (x - 1) 14) a) m2 + 2m - 24 b) a4 + a2 |
| ||||
| Ce: matematik yardım ikinizede çok teşekkür ederim
__________________ υуυ∂υм вüуü∂üм qöяüи∂üм αмα вüуüмє∂!м в! qüи в!ℓє вüуüмє∂!м ѕσяυℓαя ναя∂ı ¢єναρℓαяı çσq şıqтı αмα q!уємє∂!м в!я!и! в!ℓє q!уємє∂!м νє вυиυ ѕєи в!ℓє qöяємє∂!и... |
| ||||
| Ce: matematik yardım HARFLİ İFADELER 5a, x3, 3r, 2(a - b), x + y - z gibi ifadelere harfli ifadelerdenir. • 3x2y ifadesinde 3 e kat sayı denir. • Harfli ifadelerde, eksi (-)veya artı (+) işaretleriyle birbirinden ayrılan kısımlara terim denir. • Harfleri ve harflerin kuvvetleri aynı olan terimlere benzer terimler denir. 1. Benzer Terimlerle Toplama ve Çıkarma İşlemi Harfli ifadeler toplanırken, benzer terimlerin kat sayıları toplanır. Bulunmuş olan toplamın yanına benzer teri çarpan olarak yazılır. Örnek • 4x+3x=(4+3).x = 7x • 5x2 +9x2 - 8x2=(5+9-8) .x2 = 6x2 1 5 1 5 6 • — x + — x = — + — x = — x = 2x 3 3 3 3 3 2. Harfli İfadelerle Çarpma İşlemi Üslü sayılarda gördüğümüz tabanları ayni olan üslü sayıların çarpımı kuralını bu bölümde de kullanacağı; Yani; (a . xn) . (b . xm) = a . b . xn+m dir. Örnek • a . a . a = a1+1+1 = a3 • x3 . x7 . x2 = x3+7+2 = x12 • (3a3. b) .(-2. a. b2) -3. ( 2). a3+1 . b1+2 = -6a4 . b3 şeklinde olur. Şayet çarpma işlemi iki tane çok terimliden oluşuyorsa bu çok çok terimlilerde çarpma işlem çarpmanın toplama işlemi üzerine dağılma özeliği kullanılarak yapılır. Örnek • 3a.(a+2)=(3a.a)+(3a.2) = 3a2+6a 3. Harfli İfadelerde Bölme İşlemi Üslü sayılarda gördüğümüz tabanları aynı olan üslü sayıların bölümü kuralını bu bölümde de kullanacağız Yani; a . xn a —— = — . xn-m ‘dir. b . xm b Örnek X3 —— = X3-1 = X2 X 4. Harfli Bir İfadenin Sayısal Değerini Bulma Harfli bir ifadenin verilen bir sayıya göre değerini bulmak için, ifadede harfin yerine sayı yazılarak işlem yapılır. Örnek • x = 2 için x2 + 4x + 2 nin değerini bulalım: x2+ 4x + 2ifadesinde x yerine 2 sayısını yazarsak; 22 + 4.2 + 2 = 4 + 8 + 2 = 14 olur. . 5. Harfli ifadelerin Derecesi Tek terimli harfli ifadenin derecesi, içinde bulunan bir harfin üssüne ya da terimin bütün harflerinin üslerinin toplamına göre söylenir. Örnek 5x7 . y2 ifadesi; • x e göre 7. derecedendir. • y e göre 2. derecedendir. • Tüm harflerine göre 9. derecedendir. (7 + 2 = 9) Örnek 2x2 .(3x - 4) ifadesi; 2x2.3x - 2x2. 4 = 6x3 - 8x2 dir. Buna göre bu harfli ifadenin derecesi en yüksek dereceli olan ifadenin derecesidir Yanı 3 tür.
__________________ İnsan ne kadar büyük ruhlu olursa, aşkı o kadar derin bir şekilde duyar. ![]() |
| ||||
| Ce: matematik yardım HARFLİ İFADELER VE HARFLİ İFADELERLE YAPILAN İŞLEMLER Tanım: πr², 2πr, 4a, a², a³, 3a²b, ⅔ax² gibi ifadelere harfli ifadeler denir.
2x³y – xy + ½ x²y harfli ifadesinin değerini bulalım. Çözüm: Verilen harfli ifadede; X yerine -1, y yerine 2 yazalım. 2.(-1)³. 2 - (-1) . 2 + ½ . (-1)².2 = -4 + 2 + 1 = -1 -4 -2 1 TOPLAMA VE ÇIKARMA Toplama yapılırken, benzer terimlerin katsayıları toplanıp katsayı olarak yazılır. Benzer terimde katsayının yanına çarpım olarak yazılır. Örnek: ⅔ xy² + 3xy² - xy² işlemini yapalım. Çözüm: xy² lerin katsayılarını toplayalım. [⅔ + 3 +( -1)] xy² = 8/3 xy² Örnek:3a³ b – ab + 5ab – 5a³b işlemini yapalım. Çözüm: a³b lerin katsayılarını ayrı, ab lerin katsayılarını ayrı toplayalım. [3 + (-5)] a³b + (-1+5) ab = -2a³ b + 4ab -2 4 ÇARPMA Çarpma yapılırken;
Örnek: (3a²x) . (6ax²y) çarpımını yapalım. Çözüm:(3a²x) . (6ax²y) = (3.6) . (a².a) . (x.x²) . y = 18a³ . x³. y = 18a³x³y Örnek: (x² - y) . (x - y²) işlemini yapalım. Çözüm: (x² - y) . (x – y²) = x² . x – x². y² - yx + y. y² =x³ - (xy)² - yx + y³ BÖLME Bölme yapılırken;
3a²bd Çözüm:12a³b²c = 4a³ ‾ ².b² ‾ ¹.c =4abc 3a²bd d d Örnek:3x³y² - 8x³y² işlemini yapalım. x³y² Çözüm:3x³y² - 8x³y² = -5x³y² = -5 x³y² x³y² BİNOM AÇILIMI n bir doğal sayı olmak üzere, a+b iki terimlisinin n. Kuvvetini almaya binom açılımı denir. a+b nin tam kuvvetlerinin açılımında, elde edilen terimlerin kat sayılarını pascal üçgeni yardımı ile buluruz. PASKAL ÜÇGENİ 1 (a+b)º 1 1 (a+b)¹ 1 2 1 (a+b)² 1 3 3 1 (a+b)³ 1 4 6 4 1 (a+b) 1 5 10 10 5 1 (a+b) Pascal üçgeninin her satırındaki sayılar (a+b) nin hangi kuvveti açılacaksa, O açılımdaki terimlerin kat sayılarını verir.
Örnek: (a+b) ün açılımını pascal üçgeninden yararlanarak yapalım. Çözüm: a+b nin 4. kuvvetinin açılımı için pascal üçgeninden; 1 4 6 4 1 sayılarının bulunduğu satırı alırız. (a+b) = 1.a + 4. a³b + 6. a²b² + 4. ab³ +1. b (a+b) =a + 4a³b + 6a²b² + 4ab³ + b Katsayılar toplamı = 1 + 4 + 6 + 4 + 1 =16 Terim sayısı = 5 tir. Örnek: (a+b) in açılımını yapmadan, terim sayısını ve katsayılar toplamını bulalım. Çözüm: n = 5 olduğundan; Terim sayısı = n + 1 = 5 + 1 = 6 dır. Katsayılar toplamı = 2ⁿ = 2 = 32 dir. ÖZDEŞLİKLER Özdeşlik: İçindeki bilinmeyenin her gerçek değeri için doğru olan eşitliklere özdeşlik denir. Örnek: (x+1)² = x² +2x +1 eşitliği özdeşlik midir? Çözüm: x yerine istediğimiz bir değer verelim. x = -3 ise (x +1)² = x² + 2x + 1 (-3 +1)² = (-3 )² + 2. (-3) + 1 (-2)² = 9-6 + 1 4 = 4 x = 2 ise (x + 1)² = x² + 2x + 1 (2 + 1)² = 2² + 2.2 + 1 3² = 4 + 4 + 1 9 = 9 x yerine yazılacak her gerçek sayı için eşitlik daima doğrudur. O halde (x + 1)² = x² + 2x + 1 eşitliği bir özdeşliktir. Önemli özdeşlikler 1)İki terimlinin karesi (a + b)² - (a +b) . (a + b) = a² + 2ab + b² (a – b)² - (a – b) . (a - b) = a² + 2ab + b² Bu eşitliğin sözle ifadesi; (a + b)² = (I. terimin karesi) + (I. ile II. terim çarpımının 2 katı) + ( II.terimin karesi) dir. Örnek: (x + 2y)² ifadesinin özdeşini bulalım. Çözüm: Verilen ifade iki terimlinin toplamının karesidir. (x + 2y)² = x² + 2 . x . (2y) + (2y)² = x² + 4xy + 4y² dir. 2) İki terimlinin küpü (a + b) = (a + b) . (a + b)² = a³ + 3a²b + 3ab² + b³ (a – b) = (a – b) . (a -b)² = a
__________________ İnsan ne kadar büyük ruhlu olursa, aşkı o kadar derin bir şekilde duyar. ![]() |
| ||||
| Ce: matematik yardım çok sağol kardeş bi tanesin valla
__________________ υуυ∂υм вüуü∂üм qöяüи∂üм αмα вüуüмє∂!м в! qüи в!ℓє вüуüмє∂!м ѕσяυℓαя ναя∂ı ¢єναρℓαяı çσq şıqтı αмα q!уємє∂!м в!я!и! в!ℓє q!уємє∂!м νє вυиυ ѕєи в!ℓє qöяємє∂!и... |
![]() |
|
| Konuyu görüntüleyen(ler): 1 (0 üye ve 1 ziyaretçi) | |
| Konu Seçenekleri | |
| Modları Göster | |
|
|
| | ||||
| Konu | Konuyu Açan | Forum | Cevaplar | Son Mesaj |
| Matematik bir Oyundur | SuLTaNNeFi | Konusuz Konular | 1 | 01.11.06 12:44 |
| Matematik Yanılmaz :D | Karizma_Aykut | Resimlerin Dili | 2 | 19.10.06 19:29 |
| Matematik Dehaları. | Juventus|F.C | Resimlerin Dili | 2 | 26.08.06 00:01 |
| Matematik problemi | maskeli_yabanci | Resimlerin Dili | 4 | 01.08.06 11:12 |