Bebekler; açlıktan, altlarını kirletmiş olmaktan, altlarında pişik olmasından veya gaz sancısından dolayı ağlayabilecekleri gibi özellikle 2 aylıktan büyük olanlar kucak isteklerini, ilgi beklentilerini belirtmek için de ağlayabilirler

Memorial Hastanesi Yeni Doğan Yoğun Bakım Sorumlusu Uzm. Dr. Ercan Tutak, bebeklerin ağlamalarının hangi durumlarda normal karşılanması gerektiğini, hangi durumlarda bunun bir hastalık belirtisi olabileceği hakkında bilgi verdi. GAZ SANCISI
Altı henüz değiştirilmiş, karnı doyurulmuş ve pişiği olmayan bir bebek, ayaklarını karnına doğru çekip kızararak ağlıyorsa gaz sancısı var demektir. Gazını çok rahat çıkarabildiği halde gözlenebilen bu sancının asıl nedeni bağırsakların anormal kasılmasıdır. Erişkinler nasıl, karnı ağrıdığında iki büklüm olarak karnını içe doğru çekip rahatlamaya çalışırsa, bebekler de ayaklarını karınlarına doğru çekip ağrı duyduklarını ağlayarak gösterirler.

Bebeğin hasta mı yoksa gaz sancısından mı ağladığı nasıl anlaşılır?
Bebeğin ağlama nedeni her zaman gaz sancısı nedeniyle olmayabilir. O halde bir bebeğin hasta mı, yoksa sadece gaz sancısından mı ağladığı ayrımı anne ve babalar tarafından yapılabilir? Eğer ağlamaya eşlik eden ateş, kusma, ishal, burun tıkanıklığı, öksürük, hırıltı, deride döküntü, emmeme, keyifsizlik halsizlik gibi bulgular varsa mutlaka doktora başvurmak gerekir. Aksi halde bu bir gaz sancısıdır.

BESLENME VE DIŞKILAMA
Her beslenme ardından bir miktar çıkartma şeklinde kusma gözlenebilir ve bu durum tartı alımı iyi olan bir bebek için son derece normaldir. Özellikle ilk üç aylık dönemde anne sütü ile beslenen bebekler günde 8-10 defaya varan altın sarısı renginde, sulu ve kötü kokmayan kaka yaparlar, bu ishal tanımına girmez. Bu tanımın dışında yer alan kusma ve ishal hastalık belirtisi olabilir.

Ne kadar süren ağlama normal, ne kadarı anormaldir?
Gün içinde avutmakla dinmeyen 2 saatten uzun süren ağlama nöbeti ikiden fazla sayıda tekrarlıyorsa bu ağlamanın altında yatan nedenin gaz sancısı dışında olması muhtemeldir ve araştırılması gerekir. Bu duruma başta idrar yolu enfeksiyonları düşünülmelidir. Çünkü özelikle 0-3 ay arasında çok sık olarak gaz sancısı denerek geçiştirilir. Anne sütünün yetmemesi ve açlık ağlamaları da ayırt edilmesi gereken diğer durumlardır. Bunun ayırımı tartı yapılarak çok kolay sağlanabilir. Haftada 150 gr’dan fazla kilo alımı olan bir bebek, doyuyordur. Sürekli meme arama, ellerini emme çoğu annenin zannettiğinin aksine o bebeğin aç kaldığını göstermez.

Gaz:
Bebekler bir dertleri olduğunu genellikle ağlayarak bildirir. Ağlaması için altının ıslak olması, karnının aç olması gibi bir neden yoksa, bir rahatsızlığı olabilir. Bu sıkıntının en önemli sebeplerinden biri de gazdır. Bebeklerin sindirim sistemleri tam olarak gelişmediğinden, gazları olabilir. Bu durumda bacaklarını karınlarına çekerek ağlarlar. Karnına masaj yapmak bebeği rahatlatabilir. Doktorunuza danışmadan hiçbir şey kullanmayın. İlaç veya sindirimi kolaylaştırıcı çaylar vs... kullanmak bebeğiniz için çok sakıncalı olabilir.

İshal:
Bebeklerin sindirim sistemi ile ilgili bir diğer rahatsızlıkları ishaldir. Anne sütü dışkılaması ile ishali karıştırmayın. Bebekler zaten sarı renge yakın, cıvık kıvamda dışkı yaparlar; bu normaldir. Ancak her zamankinden fazla sümüksü, değişik renkte ve kokuda dışkı, ishali gösterir. Bebek beraberinde kusabilir. Genellikle virüsler olmak üzere, bakteriler ve parazitler ishale neden olabilir. Bebeğiniz ishal olursa anne sütüne devam edin ve en kısa sürede doktorunuza danışın.

Kabızlık:
Anne sütü ile beslenen bebeklerde genellikle kabızlık olmaz. Bebek kakasını yapamıyorsa 2-3 gün beklenmelidir. Daha sonra doktora danışılarak tedavisi yapılmalıdır. Ancak bu sürede çok şikayeti varsa, doktorunuza danışın.

Bebekler yedikleri yemeğin bir kısmını gaz çıkarırken veya kendiliğinden çıkarabilirler. Bu gerçek, bildiğimiz anlamda kusma değildir ve endişelenmeyi gerektirmez. Bu durum zamanla azalacaktır.

Pamukçuk:
Bebeğin ağzında pamukçuk adı verilen beyaz lekeler oluşabilir. Bunlar süt kalıntılarından ayırt edilmelidir. Nedeni bir cins mantardır. Ağrılı olduğundan, bebeğin beslenmesini engeller. Temizliğe dikkat edilirse pamukçuk gelişimine nadiren rastlanır. Bu hastalığı fark ederseniz doktorunuza danışın.

Ateş:
Evinizde bebeğin ateşini ölçmek için bir derece her zaman bulunsun. Bu, aile bireylerininkinden farklı, bebeğe özel olsun. Kullandıktan sonra yıkayıp kolonya ile silerek kaldırın. Bebeğin ateşinin olması demek, sizin bebeği sıcak hissetmenizle ilgili değildir. Mutlaka ölçerek ateşinden emin olun. Vücut sıcaklığı, enfeksiyonlar açısından önemli bir göstergedir. Koltuk altından ve makattan ölçüldüğünde, vücut sıcaklığının normal değerleri farklıdır. Makattan ölçüldüğünde, 36.5-37.5 0C normaldir. Koltuk altından 37.3 ve makattan 37.5 dereceyi geçiyorsa, bebeğin ateşi var demektir. Doktorunuzu arayın ve mümkünse hemen gidin.

Doktora gidene kadar yapmanız gereken en önemli şeylerden biri, bebeği fazla giysilerden kurtarmaktır. Üzerini örtmeyin. Bebeklere ateş düşürücü olarak aspirin verilmemesi gerektiğini aklınızda tutun. İlk anda verilecek ateş düşürücü, "parasetamol" içeren ilaçlardır. Doktorunuz uygun ateş düşürücüyü verecek ve hastalığına yönelik tedaviyi uygulayacaktır. Bebeğin ateşi çok yüksekse ve doktora gidemiyorsanız; ilaç verdiğiniz halde ateşi yükselmeye devam ediyorsa, ılık su ile vücudunu yıkayın. Bunun dışında bebeğin vücudunda gördüğünüz döküntü, huzursuzluk, sürekli ağlama ya da sizi endişelendirecek başka bir şey olduğunda doktorunuza danışın.